قطعات دیزل ژنراتور؛ مهم‌ترین قطعات داخلی کدام هستند؟

دیزل ژنراتورها از قطعات مختلفی تشکیل شده‌اند که هر کدام از آن‌ها، وظیفه خاص خود را دارند. سالم نبودن هر یک از این قطعات روی عملکرد کلی ژنراتور تاثیرگذار است و شناخت کلی قطعات دیزل ژنراتور می‌تواند به عیب‌یابی دقیق و سریع، نگهداری اصولی، بهینه‌سازی عملکرد و سوخت، مدیریت هزینه‌ها و… کمک کند. در این مقاله از رخشا دیزل آسیا قصد داریم به بررسی قطعات موتور دیزل ژنراتور، آلترناتور، قطعات الکتریکی و جانبی بپردازیم.

دیزل ژنراتور از چه بخش‌هایی تشکیل شده است؟

دیزل ژنراتورها دستگاهی کاربردی برای تامین برق موردنیاز هستند که با مصرف سوخت، موتور انرژی مکانیکی تولید کرده و در نهایت توسط آلترناتور به انرژی الکتریکی تبدیل می‌شود. بنابراین هر موتور، آلترناتور، قطعات الکتریکی و قطعات جانبی نقش مهمی در تولید برق موردنیازتان دارند که هرکدام از قطعات مختلفی تشکیل شده‌اند. در این بخش، قطعات بخش‌های مختلف دیزل ژنراتورها را بررسی می‌کنیم تا ببینید هرکدام چه وظیفه‌ای دارد.

قطعات اصلی موتور دیزل ژنراتور

مهم‌ترین قطعات موتور دیزل ژنراتور عبارتند از:

• پیستون (Piston): این قطعه انرژی احتراق سوخت را به حرکت رفت و برگشتی تبدیل می‌کند.
• میل‌لنگ (Crankshaft): این قطعه حرکت رفت و برگشتی پیستون را به حرکت چرخشی تبدیل می‌کند.
• سیستم تزریق سوخت (Fuel Injector): این قطعه وظیفه تزریق سوخت به داخل سیلندر برای احتراق را دارد.
• میل بادامک (Camshaft): این قطعه وظیفه باز و بست سوپاپ‌ها در زمان مناسب را دارد.
• سوپاپ‌ها (Valves): وظیفه کنترل ورود و خروج هوا را جهت احتراق مناسب برعهده دارد.
• توربو شارژر (Turbocharger): در برخی مدل‌ها، توربوشارژ وظیفه افزایش فشار هوا و راندمان بیشتر موتور را دارد.
• رینگ‌ پیستون (Piston Rings): وظیفه جلوگیری از نشت روغن و گاز به داخل سیلندر را دارد.
• پمپ سوخت: وظیفه رساندن سوخت با فشار مناسب جهت احتراق را دارد.
• واتر پمپ (Water Pump): وظیفه گردش مایع خنک‌کننده در موتور را دارد.
• ترموستات: وظیفه تنظیم دمای موتور برای راندمان بهتر را دارد.

قطعات اصلی ژنراتور (آلترناتور)

مهم‌ترین قطعات آلترناتور عبارتند از:

• روتور (Rotor): این قطعه وظیفه ایجاد میدان مغناطیسی برای القای جریان برق را دارد.
• استاتور (Stator): این قطعه وظیفه دریافت انرژی مغناطیسی روتور و تولید جریان برق را دارد.
• بلبرینگ‌ها (Bearings): این قطعه به‌منظور کاهش اصطکاک برای پشتیبانی از حرکت چرخشی روتور را دارد.

قطعات الکتریکی و کنترلی دیزل ژنراتور

مهم‌ترین قطعات الکتریکی و کنترلی عبارتند از:

• باتری (Battery): این قطعه وظیفه استارت موتور و سیستم‌های کنترلی را دارد.
• رگولاتور ولتاژ (AVR): وظیفه تثبیت ولتاژ خروجی ژنراتور را برعهده دارد.
• رله و فیوز (Relays & Fuses): وظیفه محافظت از مدارهای الکتریکی در برابر بار اضافه را دارد.
• سنسورها (Sensors): وظیفه کنترل پارامترهای مختلف مانند دما، فشار روغن و ولتاژ را دارد.
• تابلو کنترل (Control Panel): این قطعه وظیفه مانیتورینگ و کنترل عملکرد موتور و ژنراتور را دارد.
• استارت موتور (Starter Motor): این قطعه وظیفه راه‌اندازی موتور و روشن کردن آن را دارد.

قطعات جانبی دیزل ژنراتور

مهم‌ترین قطعات آلترناتور عبارتند از:

• قاب و شاسی (Frame & Base): وظیفه استحکام و کاهش لرزش ژنراتور را برعهده دارد.
• سایلنسر (Silencer): وظیفه آن کاهش صدای ناشی از عملکرد موتور است.
• مخزن سوخت: وظیفه ذخیره سوخت برای مدت زمان طولانی را دارد.
• منفذ یا لوله اگزوز (Exhaust Pipe): این قطعه وظیفه هدایت گازهای ناشی از احتراق سوخت در موتور دیزل ژنراتور را برعهده دارد.
• فیلتر هوا و فیلتر روغن (Air & Oil Filter): این قطعه ذرات کوچک و مضر را از هوا و سوخت می‌گیرد تا برای عملکرد موتور مشکلی پیش نیاید.
• رادیاتور و فن خنک‌کننده (Radiator & Fan): این قطعه وظیفه خنک کردن موتور و جلوگیری از داغ شدن قطعات داخلی آن را برعهده دارد.

جدول قطعات اصلی دیزل ژنراتور و وظیفه آن‌ها

در جدول زیر تمام قطعات دیزل ژنراتور به همراه وظایف آن‌ها آمده است:

قطعه	قطعه
پیستون	تبدیل انرژی احتراق سوخت به حرکت رفت و برگشتی
میل لنگ	تبدیل حرکت رفت و برگشتی پیستون به حرکت چرخشی
سیستم تزریق سوخت (Injector)	تزریق دقیق سوخت به سیلندر برای احتراق
میل بادامک (Camshaft)	باز و بسته کردن سوپاپ‌ها به موقع
سوپاپ‌ها (Valves)	کنترل ورود هوا و خروج دود
رینگ‌های پیستون	جلوگیری از نشت گاز و روغن داخل سیلندر
توربو شارژر (در مدل‌های توربو)	افزایش فشار هوا و راندمان موتور
روتور	تولید میدان مغناطیسی گردان برای القای جریان
استاتور	تولید جریان برق از میدان مغناطیسی روتور
بلبرینگ‌ها	کاهش اصطکاک و پشتیبانی از روتور
رگولاتور ولتاژ (AVR)	تثبیت ولتاژ خروجی ژنراتور
باک سوخت	ذخیره سوخت دیزل
پمپ سوخت	رساندن سوخت از باک به موتور
فیلتر سوخت	حذف ناخالصی‌ها و محافظت از موتور
رادیاتور	خنک کردن موتور و جلوگیری از داغ شدن
فن	گردش هوا روی رادیاتور برای خنک‌سازی
واتر پمپ	گردش مایع خنک‌کننده در موتور
ترموستات	تنظیم دمای موتور برای راندمان بهینه
پمپ روغن	گردش روغن برای کاهش اصطکاک قطعات
فیلتر روغن	حذف ذرات و آلودگی از روغن
سینی روغن و کانال‌ها	ذخیره و انتقال روغن به بخش‌های مختلف موتور
منیفولد و لوله اگزوز	هدایت دود و گازهای احتراق به خارج
سایلنسر / Muffler	کاهش صدای موتور
تابلو کنترل (Control Panel)	مدیریت و حفاظت موتور و ژنراتور
باتری	تغذیه استارت موتور و سیستم‌های کنترلی
استارت موتور	راه‌اندازی موتور دیزل
سنسورها و گیج‌ها	نظارت بر دما، فشار روغن، ولتاژ و جریان
رله‌ها و فیوزها	محافظت از مدارهای الکتریکی
شاسی و قاب	استحکام و کاهش لرزش
فیلتر هوا	حذف ذرات مضر از هوای ورودی موتور
لوله‌ها و اتصالات	انتقال سوخت، روغن و آب به بخش‌های مختلف
لرزه‌گیر و پایه موتور	کاهش لرزش و صدا

وجود هر یک از قطعات بالا در دیزل ژنراتورها ضروری است و هر یک وظیفه خاص خود را انجام می‌دهد. بنابراین آشنایی با قطعات دیزل ژنراتور اهمیت بسیار زیادی دارد و با دانستن آن می‌توانید قطعات موتور ژنراتور مانند پمپ انژکتور دیزل می‌توانید در صورت بروز مشکل عیب‌یابی را بهتر انجام دهید.

قطعات مصرفی دیزل ژنراتور و وظایف آن‌ها

دیزل ژنراتورها علاوه بر قطعات اصلی، قطعات مصرفی هم دارند که مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از:

• تسمه‌ها: وظیفه انتقال نیرو به پمپ را دارد و در صورت فرسودگی باید تعویض شود.
• فیلتر هوا: وظیفه آن جلوگیری از ورود گرد‌وغابر به موتور است که در سرویس‌های دوره‌ای باید بررسی و تعویض شود.
• فیلتر روغن: وظیفه جلوگیری از ورود ذرات و آلودگی‌ها به روغن موتور را دارد.
• روغن موتور: وظیفه روانکاری قطعات و کاهش اصطکاک را دارد که بر اساس ساعت کارکرد دستگاه و دستور سازنده باید تعویض شود.
• فیلتر سوخت: وظیفه حذف ناخالصی‌ها از سوخت برای احتراق بهتر را دارد.
• شمع پیش‌گرم: به روشن شدن موتورهای دیزل در دمای پایین کمک می‌کند که هر چند سال باید تعویض شود.
• ذغال کموتاتور: وظیفه انتقال جریان به روتور را دارد که هر چند وقت یک بار ساییده شده و باید تعویض شود.
• بلبرینگ‌ها: وظیفه کاهش اصطکاک روتور را دارد که در شرایط نامناسب و گذر زمان خراب می‌شوند.
• روغن ژنراتور: وظیفه روان‌کاری بلبرینگ‌ها را برعهده دارد که برای جلوگیری از آسیب دیدن باید تعویض شود.
• مایع خنک‌کننده: وظیفه آن جلوگیری از داغ شدن موتور است که بر اساس دستورالعمل سازنده (معمولاً سالی یک بار) تعویض شود.
• واشرها و اورینگ‌ها: وظیفه جلوگیری از نشت روغن و آب را دارد که در سرویس‌های دوره‌ای باید بررسی و در صورت نشت، تعویض شود.
• فیوزها و رله‌ها: وظیفه حفاظت از مدار را دارد که در صورت آسیب‌دیدگی یا سوختگی باید تعویض شود.
• تسمه‌های فن و دینام: وظیفه انتقال نیرو به فن یا دینام را دارد که در صورت فرسوده شدن، باید تعویض شود.

قیمت قطعات دیزل ژنراتور نسبت به قطعات مصرفی بیشتر است و این موضوع باعث شده تا سرویس‌های دوره‌ای و تعویض قطعات مصرفی برای جلوگیری از آسیب به قطعات اصلی جلوگیری کند. چرا که تامین قطعات دیزل ژنراتور هزینه زیادی نیاز دارد و همچنین برای تعمیر آن هم نیاز به خدمات تعمیر تخصصی دیزل ژنراتور خواهید داشت.

علائم خرابی قطعات مهم دیزل ژنراتور

یکی از مهم‌ترین مسائلی که باید در مورد قطعات دیزل ژنراتور بدانید، خرابی آن‌ها در موتور ژنراتور است. مهم‌ترین نشانه‌های خرابی قطعات یدکی دیزل ژنراتور عبارتند از:

قطعه / سیستم	علائم خرابی
میل‌لنگ	لرزش زیاد موتور، صدای کوبش یا تق‌تق، افت فشار روغن
سیستم تزریق سوخت	دیر روشن شدن موتور، دود سیاه، افزایش مصرف
توربوشارژر	کاهش شدید توان موتور، صدای زوزه یا سوت، دود سیاه
رینگ و پیستون	افت توان موتور، دود سیاه یا آبی، صدای غیرعادی از موتور
سوپاپ‌ها	افت توان موتور، صدای ضربه یا سوت، احتراق ناقص و دود سیاه
روتور	نوسان ولتاژ، جرقه یا دود، صدای غیرعادی
استاتور	کاهش برق خروجی، گرم شدن ژنراتور، ولتاژ نامنظم
بلبرینگ‌ها	صدای ساییده شدن، لرزش زیاد، افزایش دمای موتور
رگولاتور ولتاژ (AVR)	نوسان ولتاژ، ولتاژ نامنظم، روشن نشدن تجهیزات متصل
پمپ سوخت	دیر روشن شدن موتور، کاهش توان، نشتی سوخت
رادیاتور	دمای بالای موتور، نشتی آب و مایع خنک‌کننده
واتر پمپ	دمای بالای موتور، صدای غیرعادی، نشت مایع خنک‌کننده
ترموستات	گرم یا سرد ماندن موتور، کاهش راندمان ژنراتور
پمپ روغن	کاهش فشار روغن، صدای غیرعادی موتور، ساییدگی
لوله اگزوز و سایلنسر	صدای زیاد، دود غیرعادی، نشت گاز در محیط
تابلو کنترل	روشن نشدن ژنراتور، خطای نمایشگر، عملکرد نامنظم تجهیزات
استارت موتور	صدای کلیک بدون روشن شدن موتور

با هر کدام از علائم بالا روبرو شدید، بهتر است هرچه زود دستگاه را بررسی کنید تا از خسارت‌های سنگین برای تامین قطعات دیزل ژنراتور جلوگیری شود.

تفاوت قطعات اصلی و قطعات تقلبی دیزل ژنراتور

اگر نیاز به تهیه قطعات دیزل ژنراتور دارید، حتماً به سراغ قطعات باکیفیت بروید! قیمت قطعات دیزل ژنراتور تقلبی کمتر از قطعات اورجینال است اما خرید قطعات یدکی اورجینال مزایای زیادی دارد که مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از:

• عمر مفید و دوام بالاتر: طول عمر بالا مطابق با استانداردهای کارخانه دارد.
• کیفیت مواد: آلیاژ استفاده شده برای تولید استاندارد بالایی دارد و مشکلی پیش نمی‌آید.
• عملکرد بهینه و بهتر: عملکرد قطعات باکیفیت متناسب با ژنراتور است و عملکرد بسیار دقیقی دارد که باعث کاهش مصرف سوخت و راندمان عالی می‌شود.
• کاهش هزینه‌ها در دراز مدت: قطعات باکیفیت عمر بالاتری دارند و در طولانی مدت نیاز به تعویض آن ندارید؛ بنابراین در طولانی مدت هزینه‌هایتان کاهش پیدا می‌کند.
• گارانتی و خدمات پس از فروش: لوازم باکیفیت و اورجینال دارای شماره سریال خاص خود هستند و معمولاً توسط شرکت سازنده یا ارائه‌دهنده گارانتی می‌شود.

بنابراین هنگام نیاز به خرید قطعات یدکی دیزل ژنراتور، حتماً از لوازم باکیفیت و اورجینال استفاده کنید تا عملکرد و عمر مفید بالایی داشته باشد.

نکات مهم در خرید قطعات دیزل ژنراتور

چند نکته مهم برای خرید قطعات دیزل ژنراتور وجود دارد که عبارتند از:

• اطمینان از اورجینال بودن قطعه: حتماً برند و شماره سریال قطعه را بررسی کنید تا از اصلی بودن آن مطمئن شوید.
• درنظر گرفتن قیمت قطعه اورجینال: قطعه باکیفیت معمولاً قیمت پایین‌تری نسبت به برندهای تقلبی ندارد و باید حتماً منطقی بودن قیمت آن را درنظر بگیرید.
• مطابقت قطعه با مدل ژنراتور: قطعه یدکی تهیه شده باید هماهنگ با ژنراتورتان باشد تا مشکل افت توان، افزایش مصرف سوخت و آسیب به موتور برایتان پیش نیاید.
• تاریخ تولید و انقضا: برخی قطعات مانند باتری، روغن و فیلترها تاریخ تولید و انقضا دارند که استفاده از قطعات تاریخ گذشته مشکلات زیادی پیش می‌آورد.
• درنظر گرفتن گارانتی و خدمات پس از فروش: خرید از فروشنده‌های معتبر معمولاً همراه با ضمانت و خدمات پس از فروش است و این موضوع برای قطعات اورجینال وجود دارد. بنابراین حتماً قطعه اصلی را از فروشنده معتبر خریداری کنید تا خیالتان راحت باشد.

سخن پایانی

اگر از دیزل ژنراتورها برای تامین برق موردنیاز خود استفاده می‌کنید، باید حتماً قطعات دیزل ژنراتور را بشناسید. در این مقاله از رخشا دیزل آسیا به بررسی انواع قطعات دیزل ژنراتورها پرداختیم که با شناخت آن می‌توانید عیب‌یابی و پیدا کردن مشکلات ژنراتور موردنظرتان را راحت‌تر پیدا کنید. اگر سوالی دارید، از طریق بخش نظرات مطرح کنید تا کارشناسان ما شما را راهنمایی کنند. همچنین اگر برای تعمیر ژنراتور یا تامین قطعات دیزل ژنراتور نیاز به مشاوره دارید، کافی است با ما تماس بگیرید و از مشاوره رایگان ما بهره‌مند شوید.