فهرست مطالب

خطاهای دیزل ژنراتور و نحوه عیب یابی آن

خطاهای دیزل ژنراتور و نحوه عیب یابی آن
آخرین بروزرسانی:
برای اطمینان خاطر بیشتر و دریافت مشاوره با کارشناسان ما تماس بگیرید

خطاهای دیزل ژنراتور پیام‌هایی هستند که کنترلر دستگاه با دیدن یک پارامتر خارج از محدوده نشان می‌دهد. فشار روغن، دمای آب، دور موتور، ولتاژ، فرکانس، جریان و ولتاژ باتری مدام پایش می‌شوند. هر خطا هم دو بخش دارد: اسمش می‌گوید کدام پارامتر مشکل دارد و کلاسش می‌گوید ژنراتور در واکنش چه کاری می‌کند.

در این راهنما اول کلاس‌های خطا را توضیح می‌دهیم. بعد آلارم‌های رایج کنترلرها را با معنی و اولین بررسی لازم مرور می‌کنیم و یک جدول عیب‌یابی بر اساس علامت ارائه می‌دهیم. در پایان سراغ رله‌های حفاظتی و روش ریست ایمن پس از خاموشی می‌رویم.

علت ایجاد خطا در دیزل ژنراتور

دیزل ژنراتور دستگاهی است که با استفاده از آن می‌توانید انرژی مکانیکی را به برق تبدیل کنید. در طی فرآیند تبدیل انرژی مکانیکی به برق، قطعات و اجزای مختلفی نقش دارند که از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به استاتور، موتور، سیستم خنک‌کننده و سیم‌پیچی داخلی آن اشاره کرد. هر کدام از این قطعات وظایف خاص خود را دارند که در صورت عملکرد نادرست یا استفاده نامناسب از دیزل ژنراتور، با خطاهای مختلفی روبرو می‌شوید. در واقع، عدم رعایت شرایط نگهداری صحیح از آن می‌تواند به دستگاه آسیب وارد کند که در این صورت نیاز به عیب یابی دیزل ژنراتور برای تعمیر آن خواهید داشت.

چرا شناخت خطاهای دیزل ژنراتور اهمیت دارد؟

دیزل ژنراتورها در صنایع مختلف، بیمارستان‌ها، مراکز داده، کارخانه‌ها و ساختمان‌های تجاری به عنوان منبع برق اضطراری استفاده می‌شوند. توقف ناگهانی این تجهیزات می‌تواند باعث خسارت مالی، اختلال در فرآیندهای کاری و کاهش بهره‌وری شود.

بیشتر خطاهای دیزل ژنراتور پیش از ایجاد خرابی جدی، به صورت هشدارهای کنترلی یا تغییر در عملکرد دستگاه ظاهر می‌شوند. شناخت این خطاها و استفاده از جدول عیب یابی دیزل ژنراتور کمک می‌کند تا مشکل در مراحل اولیه شناسایی و هزینه تعمیرات کاهش پیدا کند.

علت ایجاد خطا در دیزل ژنراتور

بنابراین علت ایجاد خطا در دیزل ژنراتور، عملکرد نادرست یا خرابی قطعات مختلف دستگاه است که در این صورت با خطاهای مربوط به خطاهای استاتور و خطاهای روتور روبرو خواهید شد.

چرا شناخت خطاهای دیزل ژنراتور مهم است؟

دیزل ژنراتور در بیمارستان، مرکز داده، کارخانه و ساختمان تجاری معمولاً همان لحظه‌ای لازم می‌شود که برق شبکه رفته است. اگر در آن لحظه با یک خطا خاموش شود، خسارتش فقط هزینه تعمیر نیست. توقف تولید، از دست رفتن داده و خطر برای بیماران هم در کار است.

بیشتر خرابی‌های جدی پیش از وقوع به‌صورت هشدار روی کنترلر ظاهر می‌شوند. اپراتوری که معنی این هشدارها را بداند، مشکل را در مرحله‌ای پیدا می‌کند که با تعویض یک فیلتر یا سنسور حل می‌شود، نه با تعمیر موتور.

کلاس‌های خطا در کنترلر دیزل ژنراتور

کنترلرهای رایج، مثل ComAp و DeepSea، خطاها را بر اساس واکنش دستگاه دسته‌بندی می‌کنند. نام‌ها بین برندها کمی فرق دارد، اما منطق یکی است.

هشدار (Warning یا Wrn)

ژنراتور به کار ادامه می‌دهد و فقط آلارم صوتی و پیام روی صفحه ظاهر می‌شود. این کلاس برای مواردی است که هنوز خطر فوری ندارند، مثل سطح پایین سوخت، ولتاژ ضعیف باتری یا نزدیک شدن دما به حد مجاز. هشدار نادیده‌گرفته‌شده معمولاً چند ساعت یا چند روز بعد به خاموشی تبدیل می‌شود.

قطع بریکر و خنک‌کاری (Breaker Open and Cool-down یا BOC)

کنترلر اول بریکر خروجی ژنراتور (GCB) را باز می‌کند تا بار قطع شود. موتور بعد چند دقیقه بدون بار کار می‌کند تا توربوشارژر و موتور خنک شوند و در پایان خاموش می‌شود. این کلاس برای خطاهایی است که ادامه بار دادن خطرناک است ولی توقف ناگهانی موتور لازم نیست، مثل اضافه جریان، اضافه بار یا ولتاژ و فرکانس خارج از محدوده. خطاهای ولتاژ و فرکانس معمولاً به بخش برقی دستگاه یعنی ژنراتور تک (آلترناتور) و سیستم تحریک آن مربوط می‌شوند.

خاموشی (Shutdown یا Sd)

کنترلر هم‌زمان بریکر را باز می‌کند و موتور را بلافاصله، بدون دوره خنک‌کاری، خاموش می‌کند. این کلاس برای خطاهایی است که هر ثانیه کار بیشتر به موتور آسیب می‌زند، مثل افت فشار روغن، دمای خیلی بالای آب، دور بیش از حد یا فشردن کلید توقف اضطراری. خطای Shutdown قفل می‌ماند و تا اپراتور آن را ریست نکند، دستگاه دوباره روشن نمی‌شود.

انواع خطاهای دیزل ژنراتور

نوع خطامفهومشدت مشکلاقدام اولیه
Shut Down (SD)توقف اضطراری دستگاهزیادبررسی علت خاموشی قبل از راه‌اندازی مجدد
Warning (WRN)هشدار عملکردیمتوسطبررسی پارامترهای دستگاه
Breaker Open & Cooldownقطع بار و خنک شدن دستگاهمتوسط تا زیادکاهش بار و بررسی دمای موتور
Low Oil Pressureکاهش فشار روغنزیادبررسی روغن و سیستم روانکاری
High Coolant Temperatureافزایش دمای موتورزیادبررسی سیستم خنک‌کننده
Over Speedافزایش بیش از حد دور موتوربسیار زیادتوقف دستگاه و بررسی گاورنر

یکی از مهم‌ترین مسائلی که لازم است در مورد خطاهای دیزل ژنراتور بدانید، انواع آن است. انواع خطاهای دیزل ژنراتور عبارتند از:

۱. خطای Shut Down (SD)

یکی از مهم‌ترین خطاهای دیزل ژنراتور که با آن روبرو می‌شوید، خطای Shut Down (SD) است. این خطا نشان‌دهنده دستور خاموش شدن به دستگاه است که در چنین شرایطی ژنراتور در هر شرایطی باشد، خاموش می‌شود. این اتفاق با کمک باز شدن کلید GCB اتفاق می‌افتد و در نهایت منجر به خاموشی دستگاه خواهد شد.

۲. خطای Warning (WRN)

یکی از خطاهای رایجی که در دیزل ژنراتور با آن روبرو می‌شوید، خطای Warning (WRN) است. این مورد از خطاهای دیزل ژنراتور منجر به کار افتادن یا خاموشی دستگاه نمی‌شود و صرفاً خطای هشداردهنده است. پس از نمایش خطا، ژنراتور مجدداً شروع به‌کار می‌کند و مشکلی نخواهد بود. البته بهتر است منشأ این خطا را پیدا کنید تا منجر به خرابی قطعات مختلف دستگاه نشود و نیازی به هزینه‌های سنگین آن نداشته باشید.

۳. خطای Breaker Open and Cooldown (BOC)

یکی از خطاهای دیزل ژنراتور، خطای Breaker Open and Cooldown (BOC) است. این خطا زمانی دیده می‌شود که بار وارد شده به دستگاه بیش از حد توان آن باشد؛ در واقع زمانی اتفاق می‌افتد شما بیش از اندازه و ظرفیت دستگاه از آن استفاده می‌کنید. در چنین شرایطی ژنراتور بسیار داغ شده و راندمان کاری آن هم کاهش پیدا می‌کند. بنابراین در صورت مشاهده این خطا باید حتماً ژنراتور را خاموش کنید و منتظر خنک شدن آن باشید. پس از خنک شدن که تنها چند دقیقه طول می‌کشد، مجدداً امکان استفاده از آن فراهم است و می‌توانید با خیالی آسوده از آن استفاده کنید.

۴. خطای Low Oil Pressure (فشار پایین روغن)

این خطا یکی از خطرناک‌ترین هشدارهای دیزل ژنراتور است، زیرا کاهش فشار روغن باعث اصطکاک شدید بین قطعات موتور و آسیب جدی به یاتاقان‌ها می‌شود.

دلایل احتمالی:

  • کمبود روغن موتور
  • خرابی پمپ روغن
  • گرفتگی فیلتر روغن
  • استفاده از روغن نامناسب

راهکار:

  • بررسی سطح روغن
  • کنترل نشتی
  • تعویض فیلتر روغن
  • بررسی عملکرد پمپ روغن

مهم‌ترین دلایل ایجاد خطا در دیزل ژنراتور

خطاهای دیزل ژنراتور معمولاً به دلیل ترکیبی از مشکلات مکانیکی، الکتریکی و نگهداری نامناسب ایجاد می‌شوند. مهم‌ترین عوامل عبارتند از:

۱. سرویس دوره‌ای نامناسب

تعویض نکردن به‌موقع روغن، فیلتر هوا، فیلتر سوخت و مایع خنک‌کننده باعث کاهش راندمان و افزایش احتمال خرابی قطعات داخلی موتور می‌شود.

۲. اضافه بار الکتریکی

استفاده از مصرف‌کننده‌هایی با توان بیشتر از ظرفیت ژنراتور باعث افزایش دمای سیم‌پیچ‌ها، فشار روی موتور و فعال شدن سیستم‌های حفاظتی می‌شود.

۳. کیفیت پایین سوخت

وجود آب، ذرات آلاینده یا سوخت بی‌کیفیت می‌تواند باعث گرفتگی انژکتورها، کاهش توان موتور و ایجاد خطاهای سوخت‌رسانی شود.

۴. شرایط نامناسب نصب

تهویه ضعیف، رطوبت بالا، گردوغبار و دمای محیط نامناسب از عوامل مهم کاهش عمر دیزل ژنراتور هستند.

عیب‌ یابی خطاهای دیزل ژنراتور

اگر با خطاهای دیزل ژنراتور روبرو شده‌اید و قصد عیب‌یابی دیزل ژنراتور خود را دارید، لازم است مهم‌ترین مشکلاتی که باعث بروز خطاها می‌شود را بدانید تا عیب‌یابی راحت‌تر انجام شود. ۷ مورد از مواردی که در رفع خطاهای دیزل ژنراتور نقش مهمی دارد، عبارتند از:

عیب یابی خطاهای دیزل ژنراتور

۱. مشکل در باتری

اگر باتری دستگاه مشکل پیدا کند، با خطاهای دیزل ژنراتور روبرو می‌شوید. جهت جلوگیری از این خطا و نیاز پیدا نکردن به جدول عیب یابی دیزل ژنراتور، حتماً از تمیز بودن محل اتصالات و رسوب نگرفتن آن مطمئن شوید. رسوب منجر به از کار افتادن باتری و زود خالی شدن آن می‌شود که باید در مدت زمانی کوتاه برای خرید باتری نو هزینه کنید.

۲. مشکل در سیستم خنک‌کننده

سیستم خنک‌کننده از بخش‌های مختلفی تشکیل شده است و وظیفه آن، کاهش دمای موتور است. داغ شدن این قطعات می‌تواند باعث خرابی دستگاه شود و اگر سیستم خنک‌کننده به خوبی عمل نکند، مشکلات زیادی برای دستگاه به‌وجود می‌آید و عمر مفید آن، کاهش پیدا می‌کند. سوراخ شدن رادیاتور یکی از رایج‌ترین مشکلات دیزل ژنراتورها است. همچنین محل اتصال شلنگ‌ها هیتر را هم بررسی کنید تا به تعمیر دستگاه و جدول عیب یابی دیزل ژنراتور نیاز پیدا نکنید.

۳. مشکل در روشن شدن دستگاه

دلایل مختلفی  برای روشن نشدن دیزل ژنراتور وجود دارد که هر در صورت بروز هر کدام از آن‌ها با خطاهای دیزل ژنراتور روبرو می‌شوید. بسیاری از این دلایل سطحی هستند و دردسر زیادی برای عیب‌یابی دیزل ژنراتور نخواهید داشت. از مهم‌ترین این دلایل می‌توان به خرابی شمع، خرابی فیلترها، کیفیت پایین آب و گازوئیل، روغن موتور کم و… است. بنابراین در صورت بروز چنین مشکلی حتماً تمام این موارد را به همراه تنظیمات کلی دستگاه بررسی کنید.

۴. مشکل در سیستم سوخت‌رسانی

یکی از مهم‌ترین مشکلاتی که می‌تواند منجر به نمایش خطاهای دیزل ژنراتور شوید، پایین بودن سطح سوخت است. اگر دستگاه سوخت نداشته باشد، عملکرد درستی ندارد و با خطا روبرو می‌شوید. در چنین شرایطی ابتدا باید مخزن سوخت دستگاه را بررسی کنید و از داشتن سوخت مطمئن شوید. اگر سوخت خیلی زود تمام شده است، حتماً نشستی یا وجود مشکل در سیستم پمپ سوخت را بررسی کنید. گاهی اوقات هم سوخت داخل آن غلیظ است که دستگاه نمی‌تواند به خوبی از آن استفاده کند! در چنین شرایطی حتماً از سوخت باکیفیت استفاده کنید تا ببینید که مشکل از سوخت است یا سیستم سوخت‌رسانی دیزل ژنراتور.

۵. مشکل داغ شدن بیش از اندازه موتور

اگر موتور بیش از اندازه داغ می‌شود، به این معنی است که دفع گرما به خوبی انجام نمی‌شود و ممکن است مشکلاتی در سیستم آن وجود داشته باشد. در چنین شرایطی باید حتماً رادیاتور و لوله‌های آن را بررسی کنید که مسدود یا کثیف نباشد. چرا که این موارد قدرت خنک‌کنندگی دستگاه را کاهش می‌دهد و آب نمی‌تواند به خوبی در موتور گردش کند و داغ می‌شود. همچنین لوله اگزوز را هم بررسی کنید تا در صورت مسدود شدن، آن را رفع کنید. قطعات دیگری مانند واترپمپ، اویل پمپ، ترموستات و فن خنک‌کننده هم نقش مهمی در خنک شدن موتور دارد که باید بررسی شود.

۶. مشکل در محل قرارگیری دیزل ژنراتور

یکی دیگر از دلایل رخ دادن خطاهای دیزل ژنراتور، محل قرارگیری نامناسب آن است. در صورتی که محل قرار دادن دستگاه، محلی با رطوبت بالا است یا هوا خیلی سرد است، احتمال به‌وجود آمدن مشکل در دستگاه وجود دارد. برای مثال، اگر محیط خیلی مرطوب باشد، به مرور زمان باعث زنگ زدن بخش‌های مختلف دیزل ژنراتور می‌شود که در نهایت دستگاه خطا نشان می‌دهد. همچنین اگر محیط خیلی آلوده است و حیواناتی مانند موش در آن حضور دارند، ممکن است به دستگاه آسیب بزنند که هنگام عیب یابی دیزل ژنراتور متوجه مشکلات دستگاه قرار گرفته در چنین محیطی خواهید شد.

۷. وجود هوا در سیستم سوخت‌رسانی

یکی از مهم‌ترین مشکلاتی که باعث عملکرد نادرست دستگاه و نمایش خطاهای دیزل ژنراتور می‌شود، وجود هوا در سیستم سوخت‌رسانی است. در چنین شرایطی در سیستم سوخت‌رسانی فرآیند احتراق و سوخت گازوئیل به خوبی انجام نمی‌شود. همچنین اگر مشکلی برای انژکتورها به‌وجود بیاید، دستگاه استارت نخورده و منجر به نشتی در سیستم سوخت‌رسانی می‌شود. برای جلوگیری از چنین مشکلی حتماً هفته‌ای یک بار و برای مدت چند دقیقه دستگاه را روشن کنید تا کار کند.

نحوه محافظت از دیزل ژنراتور در برابر خطاها

باتوجه به هزینه‌های بسیار بالای خرید دیزل ژنراتور، محافظت از آن اهمیت بسیار زیادی دارد! چرا که در صورت خرابی آن و عدم امکان تعمیر، نمی‌توان دستگاه جدیدی تهیه کرد. پس اگر شما از دیزل ژنراتور استفاده می‌کنید، حتماً باید نحوه محافظت از آن را هم بدانید تا در برابر خطاها و مشکلات ناشی از آن جلوگیری کنید. یکی از روش‌های محافظت از دستگاه، کنترل فرکانس و سرعت آن است! گاهی اوقات افراد فرکانس زیادی را برای دستگاه تنظیم می‌کنند که فشار زیادی به دستگاه وارد می‌شود. همچنین ثابت بودن فرکانس هم بسیار مهم است و نباید آن را تغییر دهید! گاهی اوقات دریچه سوخت با فرکانس و دور دیزل هماهنگ نیست که باز هم منجر به مشکلاتی در دراز مدت می‌شود.

نحوه محافظت از دیزل ژنراتور در برابر خطاها

یکی دیگر از مواردی که برای محافظت از دستگاه باید دقت کنید، مدار الکتریکی دستگاه است. اگر یکی از فازهای ژنراتور به‌صورت ناخواسته با بدنه یا زمین اتصال پیدا کند (خطای اتصال زمین)، جریان زیادی در مدار برقرار می‌شود و هم دستگاه آسیب می‌بیند و هم خطر برق‌گرفتگی وجود دارد. برای جلوگیری از چنین مشکلی، بدنه دیزل ژنراتور حتماً باید به چاه ارت متصل باشد و برای تشخیص خطای اتصال زمین از رله اتصال زمین استفاده شود.

چند نکته مهم دیگر برای جلوگیری از بروز خطاهای دیزل ژنراتور وجود دارد که عبارتند از:

  • برای تشخیص اتصال دو فاز مختلف، از رله دیفرانسیل استفاده کنید.
  • برای تشخیص اتصال حلقه در یک فاز روتور، از رله اتصال حلقه استفاده کنید.
  • برای حفاظت از ژنراتور در برابر اتصال زمین، از رله اتصال زمین استفاده کنید.
  • برای حفاظت کلی از ژنراتورهای کوچک و جلوگیری از آسیب به آن، از رله توان متقابل استفاده کنید.
  • اگر بار وارد شده به دستگاه زیاد است، از رله حرارتی استفاده کنید.
  • برای محافظت از دستگاه در برابر اتصال کوتاه، از رله جریان زیاد استفاده کنید.
  • برای جلوگیری از ولتاژ غیرمجاز، از رله ولتاژ زیاد استفاده کنید.
  • برای جلوگیری از بار غیرمتعادل، از رله بار نامتعادل استفاده کنید.
  • برای جلوگیری از حالت موتور شدن ژنراتور، از رله بازگشت وات استفاده کنید.

با رعایت مسائل بالا، جلوی بسیاری از خطاهای دیزل ژنراتور گرفته می‌شود و نیازی به عیب یابی دیزل ژنراتور نخواهید داشت.

جدول عیب یابی دیزل ژنراتور

کد/نوع خطانشانه‌هاعلت‌های احتمالیاقدامات عیب‌یابی و رفع مشکل
Shut Down (SD)خاموش شدن کامل دستگاهفرمان توقف، باز شدن کلید GCB، خطای حیاتیبررسی دلیل صدور فرمان توقف، کنترل سیستم حفاظتی، بررسی کلید GCB
Warning (WRN)هشدار بدون خاموشیاختلال جزئی در عملکرد، نیاز به سرویسبررسی پیام هشدار، کنترل پارامترهای عملکرد، انجام سرویس پیشگیرانه
Breaker Open & Cooldown (BOC)داغ شدن و قطع باراضافه بار، استفاده بیش از ظرفیتخاموش کردن دستگاه، کاهش بار، صبر برای خنک شدن
مشکل باتریاستارت نخوردن یا استارت ضعیفسولفاته شدن اتصالات، خرابی باتریتمیز کردن اتصالات، تست ولتاژ، تعویض باتری در صورت نیاز
اختلال سیستم خنک‌کنندهافزایش دمای موتورنشتی رادیاتور، خرابی شلنگ‌ها، گردش ضعیف آببررسی رادیاتور، شلنگ‌ها، سطح مایع خنک‌کننده
روشن نشدن دستگاهعدم استارتخرابی شمع/فیلتر، سوخت بی‌کیفیت، روغن کمبررسی شمع‌ها، فیلترها، سطح روغن، کیفیت سوخت
مشکل سوخت‌رسانیافت توان یا توقفکمبود سوخت، نشتی، خرابی پمپبررسی مخزن سوخت، پمپ، خطوط سوخت
داغ شدن بیش از حد موتورآلارم دما، کاهش راندمانگرفتگی رادیاتور، خرابی واترپمپ/فنتمیزکاری مسیرها، بررسی واترپمپ، فن، ترموستات
محیط نصب نامناسبخطاهای متناوب، خوردگیرطوبت بالا، دمای بسیار پایین، آلودگیانتقال به محیط مناسب، کنترل رطوبت و تهویه
وجود هوا در سیستم سوختاحتراق ناقص، نشتیورود هوا به خطوط سوخت، خرابی انژکتورهواگیری سیستم، بررسی انژکتورها، روشن کردن دوره‌ای دستگاه

جدول تجهیزات حفاظتی پیشنهادی برای جلوگیری از خطا

نوع حفاظتکاربرد
رله دیفرانسیلتشخیص اتصال بین فازها
رله اتصال زمینحفاظت در برابر اتصال زمین
رله حرارتیحفاظت در برابر اضافه بار
رله جریان زیادجلوگیری از اتصال کوتاه
رله ولتاژ زیادجلوگیری از ولتاژ غیرمجاز
رله بار نامتعادلکنترل عدم تعادل بار
رله بازگشت واتجلوگیری از موتور شدن ژنراتور

سخن پایانی

یکی از مهم‌ترین مسائلی که هنگام استفاده از دیزل ژنراتورها با آن روبرو می‌شوید، خطاهای دیزل ژنراتور است. هر کدام از خطاها نشان‌دهنده مشکلی در قطعات مختلف ژنراتور یا فعالیت بیش از ظرفیت آن خواهد بود. در این مقاله سعی کردیم به بررسی کامل خطاهای دیزل ژنراتور و علت‌های آن بپردازیم تا عیب یابی دیزل ژنراتور را راحت‌تر انجام دهید. اگر سوالی در مورد این مقاله دارید، از طریق بخش نظرات مطرح کنید تا شما را به صورت کامل راهنمایی کنیم.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *